Evrim Ağacı ile Bilime Dair Her Şey!
Bu yayın listemizde, Evrim Ağacı'nda yayınladığımız içeriklerden seçilmiş yazılarımızı yazarlarımızın kendileri, diğer yazarlarımız veya ses sanatçıları seslendirerek, sizlerin kulaklarına ulaştırıyor.
Episodes
Atatürk ve Evrim: Mustafa Kemal Atatürk'ün Yaşamın Başlangıcı ve Evrim Üzerine Notları ve Fikirleri
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Mustafa Kemal Atatürk, ömrü boyunca yüzlerle ifade edilecek sayıda kitap okumuş, çok çeşitli konulara kafa yormuş, tarihsel açıdan olduğu kadar bireysel olarak da oldukça ilginç bir liderdir. Örneğin, Atatürk'ün ilgilendiği konular askeri stratejiler ve modern hukuk gibi konular olduğu gibi, geometri… Seslendiren: Altay Kenger
Kanser Nedir? Kanseri Neden Yenemiyoruz?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Kanser, en yalın anlamıyla, kontrolsüz hücre bölünmesi demektir. Hücreler, sürekli olarak belirli bir döngü içerisindediler. Hayatlarının çoğu "interfaz" denen ve "hücre içi sıradan olayların yapımı ve bir sonraki bölünme için iç hazırlıklar" olarak tanımlayabileceğimiz evrede geçirirler. Daha sonradan,… Seslendiren: Özgür Abacı
Ateşin Kontrolü İnsanın Evrimine Nasıl Yön Verdi?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Ateş, insanın evriminde çok büyük bir öneme sahiptir. Öncelikle sizlerle ateşin geçmişine bir göz atalım:Şimdiye kadar keşfedilmiş olan en eski ateş kalıntısı günümüzden 476 milyon yıl önce, karaları işgal eden bitkilerin yandığı Orta Ordovisyen Dönem'e aittir. Bu tarih önemlidir, çünkü bu zamanlardan… Seslendiren: Altay Kenger
CRISPR Gen Düzenleme Yöntemi Nedir?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. “Doğa bir savaş alanıdır.” sözünü, çayırlarda koşturan aslan ve geyiklerden çok, bağışıklık sisteminde yaşananlar olarak anlamak mümkündür. Moleküler düzeydeki evrimsel savaşın en serti patojenler (yani hastalık yapan organizmalar) ile konak canlıların bağışıklık sistemi arasında gerçekleşmektedir desek… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Kuşlarda Ötüş Becerisi, Doğumdan Yetişkinliğe Kadar Nasıl Gelişir?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Ötücü kuşlar, bölgelerini savunmak ve eşlerinin dikkatini çekmek için çetrefilli ötüşler kullanır. Yavru kuşlar daha küçükken bu şekilde ötmeyi nasıl öğrenir? Bu kompleks davranışı kontrol eden şey nedir?Ardıç kuşu, ötleğen kuşu ve sakaların melodik şakımaları, baharın gelişinin ilk habercilerindendir.… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Yaşam Öyküsü, Moleküler Evrim Hızını Etkiliyor mu?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Moleküler evrim hızı, bir popülasyon içerisinde DNA veya protein dizilerindeki mutasyonların ne sıklıkla sabitlendiğini (yani popülasyondaki bireylerin çoğunda gözlendiğini) ölçer. Mutasyon hızı ise belirli bir zaman aralığında DNA veya protein dizisinde meydana gelen değişim miktarını tanımlar. Birbirine… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Kanserin En Korkutucu Hali: Bulaşıcı Kanser!
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Çok az sağlık sorunu kanserden daha derin bir korku yaratabilir. Kanser, basitçe, kendi vücut dokunuzun size karşı gelmesi ve yönetimi ele geçirmesinden kaynaklanan bir hastalıklar grubudur. 2011 yılında sadece Amerika’da yaklaşık 1.5 milyon yeni kanser vakası teşhis edilmiştir ve buna ek olarak 571,950… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Ama Bu Et Pişmemiş! Eti Pişirmek için En Uygun Sıcaklık Nedir?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Yediğiniz etlerin renklerini neyin belirlediğini hiç düşündünüz mü? Neden kümes hayvanlarının eti beyazken, sığır eti kırmızıdır? Orta az pişmiş biftek neden “kanlı” olur? Süpermarketlerde satılan etler neden o kadar kırmızıdır? Etin piştiğini nasıl anlarsınız? Parça et ve kıymanın pişme sıcaklıkları… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Kambriyen Patlaması, Evrim Teorisi İçin Bir Sorun mu?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Darwin zamanında, teorisine getirilen en önemli itirazlardan birisi, kendisinin de, Türlerin Kökeni isimli eserinde bahsettiği sorunlardan birisidir: Kambriyen jeolojik devri. Bu dönem, jeolojik devirlerden Paleozoik Çağ’ın ilk periyodunu kapsar ve yaklaşık 541 ile 485 milyon yıl önceki bir zaman aralığına… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Depresyonun Evrimi: Depresyonun Evrimsel Bir Avantajı Var mı?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Okulda zor zamanlar geçirdim. Diğer genç ergenler gibi ben de kendimi temelden kusurlu buluyordum, acı verici bir yalıtılmışlık hissediyordum. Geleceğim bana ümit vaat etmiyordu. Yataktan kalkmamaya başladım. Kendime faça attım. Bir intihar notu bile yazdım. Hiç kimsenin başına gelmesini istemediğim,… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Yarı İkizlik: Anne Tarafı Aynı, Baba Tarafı Yarı Aynı Olan Sıra Dışı İkizler!
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Günümüzde iki temel ikizlik tipi vardır: tek yumurta ve çift yumurta ikizleri. Yeni araştırmalar üçüncü tip bir ikizlik üzerinde duruyor. Dünyaya yeni gelen ikizlerin, birinin anatomik olarak erkek diğerinin cinsel olarak belirsiz genital bölgeye sahip olmasının bilim dünyasının dikkatini çekmesi, bu… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Foton Nedir? Güneş'ten Gözünüze Bir Fotonun Yolculuğu!
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Foton, ışık veya diğer elektromanyetik radyasyon türlerini temsil eden bir parçacıktır (bir paketçik ya da "kuantum"dur). Etrafımızda gördüğümüz ışık, tamamen fotonlardan oluşur. Fotonlar, Standart Model dahilinde tanımlanan temel parçacıklardan biridir ve spesifik olarak, tıpkı Higgs Parçacığı gibi… Seslendiren: Altay Kenger
Bir Veri Uzmanına Sorun: Yapay Öğrenme Nedir?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. “Yapay öğrenme” teriminin popüler hale geldiği günümüzde, bu terimin sıklıkla robotların dünyayı ele geçirmesine denk görülmesi beni şaşırtıyor.“Sinir ağları” ve “derin öğrenme” gibi ifadeler hayal gücümüzü kışkırtıyor, ancak biz yeni ortaya çıkan teknoloji söz konusu olduğunda konuyu hemen robotların… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Galaksimiz İçerisinde, Dünya'ya Benzer 8.8 Milyar Gezegen Bulunuyor Olabilir!
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Uzay sınırsız; ancak bu boşlukta yalnız olmayabiliriz: yeni bir araştırma, Samanyolu Galaksisi içerisinde Dünya büyüklüğünde olup, bizim Güneş'imiz gibi bir yıldız etrafında dönen ve yaşam için ne çok sıcak ne de çok soğuk olan Goldilocks Bölgeleri içerisinde kalan milyarlarca gezegen olabileceğini… Seslendiren: Su Erk
Manyetik İnsanlar Gerçekten Var Mı?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Uzunca bir süredir, sahte bilimin ve okültün durgun sularında "manyetik" insanlar hakkında iddialar olmuştur. Dışarıdan bakıldığında bu durum saçma bir iddia olarak görünmektedir. İnsanların bedenlerinden yayılan kuvvetli bir manyetik alan üretebileceklerine dair sağlam bir nedenimiz bulunmamaktadır.… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Karga Zekası, Yabancı Bir Zekayı Anlamamızda Anahtar Olabilir!
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Kargalar, yavrularına alet kullanımını öğretmeleri ve işgalcilere karşı ortaklaşa mücadele edebilmeleri gibi özellikleri açısından gezegenimizdeki en zeki hayvanlardan biridirler. Yapılan yeni bir araştırma, bu kuşların beyinlerindeki soyut mantıklamanın, tamamen yabancı ve memeli olmayan bir beyinde… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Küçük Hayvanlar Dünya'yı Ağır Çekimde Görüyor: Köpeğiniz Neden Hiperaktif?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Yeni araştırmalar gösteriyor ki kuşlar, köpekler gibi küçük hayvanlar ve küçük çocuklar, dünyayı geri kalanımızdan daha yüksek bir çerçeve hızıyla (kare hızı, frame rate) algılıyor. Bunun sonucunda, bu küçük hayvanlar hayatı kalıcı bir Matrix kurşunu hızında yaşayıp etraflarındaki her şeyi yavaş çekimde… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Köpeklerin En Yakın Kurt Atalarının Soyu Tükendi!
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Modern köpekler ve kurtların yeni genetik analizler, insanın en iyi dostunun tarımdan daha önce evcilleştirildiğini gösteriyor. Ama bu evcilleştirmenin kökeni inatla gizemini koruyor. Araştırmacılar, kurtların genomlarını üç farklı muhtemel ehlileşme bölgesinde analiz etti (Orta Doğu, Asya ve Doğu… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Grolar: Kutup Ayısı ve Boz Ayı Çiftleşirse Ne Olur?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Evrimsel süreçte türleşme bir anda oluvermez. Genellikle bir grup izolasyon (zigot öncesi veya zigot sonrası bariyerler dolayısıyla) devreye girer ve aynı türe ait farklı popülasyonlar birbirlerinden ayrılırlar. Uzun bir süre boyunca bu iki popülasyon aynı tür içerisinde kalırlar; ancak artık ufak ufak… Seslendiren: Tolga Çakır
Kadınların Cinsel Olarak Hassas Bölgeleri ve Uyarılma Biçimlerini Hala Çok Az Tanıyoruz!
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Araştırmacılar kadınların nasıl uyarıldıklarını (ilgilerinin uyandırıldığını) tespit ettiler. Yeni bir araştırma, hafif dokunma, baskı uygulama ve titreşimlerin kadın vücudunu nasıl etkilediği ve tam olarak hangi bölgelerin bu farklı etkileşimlere yönelik olarak en hassas olduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar,… Seslendiren: Altay Kenger
Gülmenin Evrimsel Kökenleri Eğlenmeye Değil, Hayatta Kalmaya Dayanıyor!
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Ortada gülünecek bir konu yok.Gülmek, dünyanın dört bir yanındaki tüm kültürlerde hayati bir öneme sahiptir. Ancak gülmenin var olma nedeni pek de açık değildir. Kanıtlar gülmenin doğuştan sahip olduğumuz sosyal bir fenomen olduğunu gösterse de (örneğin bir grup içindeysek gülme olasılığımız 30 kat… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Islaklığı Algılayan Hiçbir Sinirimiz Yokken, Suyun Islak Olduğunu Nasıl Algılarız?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. İnsanların ıslaklığa duyarlılığı günlük yaşantımızda büyük rol oynar. Nemli bir yüzeye, tere ya da ıslak mendile dokunduğumuzda onun "ıslak" olduğunu algılayabiliriz. Her ne kadar kulağa basit gelse de, derimiz üzerinden ıslak cisimleri algılayabilmemiz oldukça ilgi çekici bir konudur, çünkü bazı diğer… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Organ Nakli Araştırmalarında Neden Maymunlar Değil de Domuzlar Kullanılıyor?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Evrim karşıtlarının sık başvurduğu yalanlardan ve kafa karıştırma taktiklerinden birisi, "Şempanzelerle genlerimiz %97 oranında benziyorsa, domuzlarla da %99 benziyor. Hatta o yüzden organ nakillerinde maymunlar değil, domuzlar kullanılıyor. O zaman domuzlardan mı geliyoruz?" gibi acayip acayip laflar… Seslendiren: Su Erk
İspat Yükü Nedir?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Gemiyle seyahat ettiğiniz bir arkadaşınıza şöyle dediğinizi hayal edin (daha da etkili hale getirmek için, batmakta olan bir gemide bunu sorduğunuzu hayal edin):Aldığınız cevap şu olsa, ne düşünürdünüz: Seslendiren: Özgür Abacı
Meksika Tetrasının Gözleri: Evrimde Ara Geçiş Türlerine Harika Bir Örnek!
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Darwin’in “türlerin kökeni"ni açıklayan teorisini inşası sırasında kullandığı en önemli araçlardan birisi, kendisinden önce gelen karşılaştırmalı anatomistlerin tespit ettiği körelmiş organlardır. Burada detaylarını verdiğimiz körelmiş organlar, işlevini tamamen ya da kısmen yitirmiş; ancak türün yakın… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Suya Dayalı Yaşam Su Olmadan Başlamış Olabilir mi?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Araştırmacılar Dünya’da canlılığın başlangıcını anlamaya çalışırken bir ikilemle karşılaşmaktadırlar: Su günümüzde bilinen tüm yaşam formlarının olmazsa olmaz bir çözücüsü (solvent) olmakla beraber, diğer yandan RNA gibi yaşamı başlatmış olması muhtemel nükleik asit polimerlerin zincir benzeri yapısının… Seslendiren: Altay Kenger
Penguenler Neden Uçamıyor? Uçma Yeteneklerini Neden Yitirdiler?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Uçmak penguenlerin Antarktika’daki yaşamlarını bazı açılardan kolaylaştırabilirdi. Örneğin imparator penguenlerin o yorucu yürüyüşleri, ölüm tehdidiyle geçen çok sayıda gün yerine, kolayca atlatılan birkaç saatte bitebilirdi. Yine eğer penguenler uçabilselerdi, kıyılardaki leopar foku gibi avcılardan… Seslendiren: Su Erk
Nesil Momentumu: Evrimin Halk Arasındaki Kabulü Hızla Artıyor!
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Amerikan halkını Charles Darwin’in doğal seçilim yoluyla evrim teorisi kadar keskin bir şekilde ayıran pek az mesele vardır. Türlerin Kökeni (Origin of Species), 1859’da yayınlandıktan sonra, insanların ve bu gezegenin diğer sakinlerinin zaman içinde evrimleştiğini kabul edenler ile türlerin şu anki… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Süpernova Nedir? Yıldızlar Neden Patlıyor ve Bir Sonraki Nesil Yıldızlar Yakıtını Nereden Buluyor?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Bir süpernova, büyük yıldızların ömürlerinin sonuna geldiklerinde çok parlak ve enerjik bir şekilde patlamasına verilen isimdir. Bu patlamalar öylesine şiddetlidir ki, uzayda meydana gelen en büyük patlamalardan birisi süpernovalardır. Tipik bir süpernova patlaması sırasında açığa çıkan enerji nedeniyle… Seslendiren: Boray Dinçer
Süperkıta Pangaea Hiç Kırılmamış Olsaydı, Ne Olurdu?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Günümüzün 7 kıtası bundan yaklaşık 300 milyon ila 200 milyon yıl kadar önce “Süperkıta (Pangaea)” adında tek bir kara parçası olarak birbirine bağlıydı. “Levha tektoniği” denilen yerkabuğu hareketleri sebebiyle kıtalar zaman içerisinde birbirinden ayrıldı. Gerçekten de dünya haritasına baktığımızda… Seslendiren: Funda Başak
Olumlu Düşüncelere Saplanıp Kalmayı Bırakın!
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Günümüzde bir şeyin imkânsız olduğunu düşünüyorsanız, size yeterince olumlu düşünmediğinizi söylerler. Kendinizi "kazanırken" hayal etmeniz gerekmekte olduğu iddia edilir. Fakat bu, çoğu zaman hiçbir işe yaramaz. Tam tersine, eğer ki başaramayacağınıza inanıyorsanız, bunun aksine inanmaya çabalamak… Seslendiren: Altay Kenger
Kışın Neden Depresif Oluruz?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Bazılarımız kış günlerinde daha fazla uyku ihtiyacı duyar, daha düşük enerjili ve depresif bir ruh hali içinde olur. Peki bunun duygu durum düzenleyici bir hormon olan “serotonin” ile ilgili olduğunu biliyor muydunuz? “Mutluluk hormonu” olarak da bilinen serotonin uyku durumumuzu düzenler ve ayrıca… Seslendiren: Altay Kenger
Denizkızları Gerçek Değil! Ama Biyolojik Olarak Gerçek Olabilirler Miydi?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Her nedense denizkızları gerek tarih boyunca insanların, gerekse de Evrim Ağacı okurlarının dikkatini çekmiştir. Ne yazık ki denizkızları gerçek değildir. Olsa süper olurdu; ancak değil. Yine de gönül deli, istiyor ki gerçek olsunlar! Peki bizimkine çok benzer bir Dünya'nın ve bildiğimiz anlamıyla biyolojik… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Empati Farkı: İnsanlar, Farklı Ülkelerdeki Terör Olaylarına Neden Farklı Tepkiler Verirler?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. 2015 yılında Paris’te gerçekleşen bir dizi korkunç terörist saldırının en az 129 insanın ölümüne ve 352 kişinin yaralanmasına yol açmasından sonra, tüm dünya ortak bir üzüntü ve yasla birleşmişti.Fransa'ya 2. Dünya Savaşı’ndan bu yana yapılan en ölümcül saldırı niteliğindeki bu olaylar, küresel ölçekli… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Bağlanma Kuramı: Bebek ile Anne Arasındaki Bağ, Gelecekteki İlişkilerimizi Nasıl Etkiliyor?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Günlük hayatımızda kendimiz ve çevremizdekilerin ebeveynlerle olan bağını çok sık görürüz. Hepimiz annesinin yemeğinin tarifini veren ya da lezzetini anlatan biriyle ya da Instagram profilinde "#aile" etiketiyle paylaşılan onlarca fotoğrafa tanık olmuşuzdur. Kendi ayakları üzerinde duran bireyler de… Seslendiren: Altay Kenger
Sevimli Şeyleri "Sevimli" Yapan Nedir? Sevimli Bulduğumuz Şeyleri Neden Sıkıştırmak ve Mıncıklamak İstiyoruz?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. "Her şeyin yavrusu tatlıdır." denir. Sanıyoruz vombatlara, ekidnalara, ay-aylara veya Sumartra gergedanlarına bu bilgi ulaşmamış:Ama evet, bu istisnalar hariç, birçok türün yavruları bize çok daha sevimli gelir; fakat bunun, o yavruların "evrensel bir sevimlilik standardı"na uyuyor olmasıyla hiçbir… Seslendiren: Altay Kenger
Komplo Teorilerine İnanan İnsanların Fikirlerini Nasıl Değiştirebiliriz?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Trende otururken, bir grup Amerikan futbolu fanatiği içeri dalıyor. Belli ki tuttukları takımın kazandığı maçtan yeni çıkmışlar, çevremdeki koltuklara oturuyorlar. İçlerinden birisi kenara atılmış bir gazeteyi alıyor, Donald Trump tarafından yayılan “alternatif gerçekler”in en son çıkanını okurken alaycı… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
17. Yüzyılda Felsefe - 1: Yeni Düzen Arayışı
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. 17.yy’a dair hazırlanan bu yazı serisinin temel amacı, modern bilimin disiplinler arası konumunu felsefeyle bütünleştirmesinin başlangıcına giderek dönem felsefesini ve dolayısıyla modern bilimin oluşum zeminini anlaşılır şekilde sınamaktır. Yazı serisinin iyice anlaşılabilmesi için dönemleri iki ana… Seslendiren: Deniz Akdeniz
Evden Çalışmak, Neden Standart Bir Uygulama Olmalıdır?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Evinden çalışan bir kişiyi düşünün. Eğer pijamalarını giymiş, dizüstü bilgisayarından videolar izleyen birisini hayal ettiyseniz, yalnız değilsiniz. Stanford Üniversitesi Ekonomi Profesörü Nicholas Bloom, çoğu kişinin evden çalışmayı, evde kalıp kaytarmak olarak düşündüğünü söylüyor.Bloom, evden… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Köpekler Kokladıklarını Şeyin Ne Olduğunu "Biliyorlar" mı?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Yeni bir araştırma köpeklerin, koku yoluyla algıladıkları nesnelerin zihinsel temsilini yarattığını ve sürdükleri iz sonunda buldukları nesnenin, bulmayı bekledikleri nesneden farklı olduğunu gördüklerinde şaşırdığını gösteriyor.Köpeklerin mükemmel koku alma duyusu, gerek insan arama gerekse kaçak madde… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Kaşlar Ne İşe Yarar? Kaşların Evrimsel Süreçte Rolü Nedir?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Hepimizin kaşı var; peki kaşların tam olarak işlevi nedir? Kaşlarımız gözümüze terin, suyun ve ufak tefek şeylerin düşmesini önler, ancak önemli başka bir işlevi daha vardır ve bu işlev kaşların hareketiyle ve insan ilişkileriyle ilgilidir.Uzak evrimsel geçmişimizde atalarımızın hayatta kalabilmek için… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Varyasyon (Çeşitlilik), Adaptasyon, Evrim ve Biyoçeşitlilik Arasındaki İlişki Nedir?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Bu 4 temel evrimsel biyoloji kavramı arasında büyük oranda döngüsel bir ilişki vardır. Tüm canlıların sayısız özelliği gen adı verilen kimyasal moleküllerle belirlenir. Ancak genler, evrendeki hiçbir sistem gibi, kusursuz çalışamadığı için ve mutasyonlar, transpozonlar, crossing-over, bakteriyel/viral… Seslendiren: Altay Kenger
İnsan; Tek Eşli (Monogam) Bir Tür müdür, Çok Eşli (Poligam) Bir Tür müdür?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Her ne kadar bu sorunun kesin bir cevabı yoksa da; genel olarak Homo sapiens türü biyolojik olarak çok eşli (poligam), kültürel/sosyal olarak tek eşli (monogam) bir türdür.Doğada canlıların eş durumları, insanda olduğundan çok daha keskin sınırlarla evrim tarafından belirlenmiştir. Buna rağmen, doğada… Seslendiren: Altay Kenger
İnsanlarda Tek Eşlilik Nasıl Evrimleşti ve Bu Kadar Yaygınlaştı?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Cambridge Üniversitesinden Dieter Lukas 2013 yılında gerçekleştirilen bir telekonferansta “Tek eşlilik bir problem” dedi. Dr. Lukas’ın muhabirlere de açıkladığı gibi, kendisinin yanı sıra başka biyologlar da tek eşliliği evrimsel bir muamma olarak görüyor.Tüm memeli türlerin yüzde 9’unda, erkekler ve… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
17. Yüzyılda Felsefe - 2: Yeni Düzenin Doğuşu
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. İnsan bilgisinin, ufak bir esintiyle yıkılması istenmiyorsa, üzerine kurulacağı dayanaklı bir temele oturtulması zorunludur. 17. yüzyılda, Orta Çağ değerler sistemine bir başkaldırı olarak tarih sahnesine çıkan “Rönesans” kendi düşünce sistemini geliştiriyordu. Düşüncelere otoriteye bağlanmadan düşünülebilme,… Seslendiren: Deniz Akdeniz
Einstein “Tanrı Zar Atmaz” Derken Ne Söylemek İstedi?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Einstein’ın en ünlü sözlerinden biri “Tanrı zar atmaz” sözüdür. Bu sözün halk arasındaki yaygın yorumu, bu makalede de düzeltilmek istenen iki yaygın miti (ya da yanlış anlaşılmayı) barındırmaktadır.İlk yanlış anlaşılma, Einstein’ın “Tanrı” kelimesini kullanması, onun Tanrı'nın varlığına inanan, inançlı… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Gelir Eşitsizliği, Kadınların Sosyal Medyada Seksi Selfie Paylaşma Eğilimini Arttırıyor!
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Dünyanın en önde gelen akademik jurnallerinden olan PNAS'ta yayımlanan bir araştırmada, New South Wales Üniversitesi Evrim ve Ekoloji Araştırma Merkezi, Melbourne Üniversitesi Psikoloji Bölümü ve yine Melbourne Üniversitesi Ekonomi Bölümü'nden bilim insanları 113 ülkeden, 8 Haziran 2016 ila 7 Temmuz… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Depresif Realizm: Depresyon Gerçeklik Algımızı Nasıl Etkiliyor?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Sabah gün daha tam ağarmadan uyanmışsınız. Yağan yağmuru görüp hayıflanıyor, ne giymeniz gerektiğine karar vermeye çalışıyorsunuz. Geçici bir süreliğine girdiğinizi düşündüğünüz işte 5. yılınızı doldurmuşsunuz. Evden çıkmaya hazır hale geldiğiniz on beş dakika içinde aynı rutinler, aynı beğenmediğiniz… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
İnsan Saldırganlığının Evrimi: Neden ve Nasıl Saldırganlaşıyoruz?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Herkes yaşamının bir döneminde öfkeyi deneyimlemiştir. Bazılarımız ise (istatistiklere göre çoğunlukla erkekler) bu öfkeyi şiddete dönüştürür; muhtemelen bir hokey oyunu sırasında ya da barda bir sürü bira içtikten sonra yumruk atarak…Bunun dışında bir de, kötülüğünün boyutu çok daha yüksek olan saldırganlık… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Stockholm Sendromu: Hayatta Kalmak için Bağlanmak
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. 1973 yılında İsveç'te Jan-Erik Olsson isimli bir adam, Kreditbanken adlı bankaya silahlar ve patlayıcılarla girdi. Havaya ateş açtı, "Herkes yere yatsın, parti başlıyor!" diye bağırdı. Bu sırada müşteriler ve birçok banka görevlisi dışarı kaçtı. Soyguncu, dört banka görevlisini rehin aldı. Banka, polisler… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Ölümün Karşısında İnsan: Dehşet Yönetim Kuramı
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Şempanzelerin ölümü anladığına yönelik bazı araştırma bulguları vardır. Ancak görünüşe göre bu “anlayış”, bedensel fonksiyonların yitimi ve bunun geri dönüşü olmadığı şeklindedir (Anderson, 2018). En yakın akrabalarımızdan olan bu hayvanların bile ölümün kaçınılmaz olduğunu kavradıkları yönünde bir… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Einstein ile Bir Röportaj: Albert Einstein İçin Yaşamın Anlamı Neydi?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Görelilik! Bulunduğumuz çağı bundan daha iyi simgeleyen başka bir sözcük var mı? Artık hiçbir şeyin kesinliğinden emin olamıyoruz. Her şeye göreliliğin ışığında bakıyoruz. Görelilik, günden güne ucuz filozofların elinde oyuncak haline geliyor.Savaş sonrası dünyamızda, meydan okunmamış herhangi bir standart… Seslendiren: Çağrı Mert Bakırcı
Kötülüğün Sıradanlığı: Sıradan İnsanlar Neden Gaddarlık Yapıyor?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Erkeklerde Cinsel Saldırganlık: Testosteronun Rolü Ne?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Özellikle son yıllarda kadınlara yönelik taciz olayları hem artış gösterdi hem de kadınların kendilerini cesurca ifade edebilmesi nedeniyle toplumun iliklerine işlemiş olan kadın şiddeti problemi daha görünür hale geldi. Doğal olarak da tacizci/tecavüzcü erkeklerin neden bu davranışları sergilediği… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Boşanma Mitleri ve Mutsuz Evlilikler: Boşanmak, Trajedik Bir Başarısızlık mıdır?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Muhtemelen zaten bildiğiniz gibi boşanmalar giderek yaygınlaşıyor. Wang ve Schofer, 2018’de yaptıkları çalışmada, 1970’li yıllardan bu yana dünyada boşanma oranının iki katından fazla arttığı sonucuna ulaştılar. Araştırmacılara göre Kuzey Avrupa ve Batı Avrupa boşanma oranlarının en yüksek olduğu yerler.… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Thalidomide Faciası: Tıp Tarihindeki En Korkunç İhmal!
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Thalidomide, Contergan ve Thalidomid gibi isimler altında satılan, günümüzde başta çoklu miyeloma olmak üzere çok sayıda kanserin tedavisinde, graft-versus-host hastalığının tedavisinde ve cüzzam da dâhil bir dizi deri hastalığının tedavisinde aktif olarak kullanılmaktadır.[1] Thalidomide kullananlarda… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Disosiyatif Füg: Yaşadığım Bu Hayat Gerçekten Bana mı Ait? Ben, Düşündüğüm Kişi miyim?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Günaydın!Gözlerini açıyorsun, uykunu almış, güzel dinlenmişsin. Ancak bir anda afallıyorsun, çünkü bu yatak, sana ait değil. Ne iki kişilik bu yatağı, ne de odadaki eşyaları tanıyorsun. Hâlâ rüyada olduğunu düşünüp yataktan kalkıyorsun. Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Canınız mı Sıkılıyor? Bırakın Biraz Sıkılsın!
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. “Öf, canım sıkıldı”.Günlük hayatımızda sıklıkla karşılaştığımız bir ifade bu. Bu cümleyi sarf etmişsek demek istediğimiz şey, o anda çevremizdeki şeylerin bizi yeterince eğlendirmediği, zihnimizin veya bedenimizin daha fazla meşguliyete ihtiyaç duyduğudur. Öyle ya, kimse bir kuyrukta yarım saat beklemek… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
İnsanlar Neden Komplo Teorilerine İnanıyor?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. 2000 yılında ABD, ülkede kızamık hastalığının artık bittiğini açıkladı. Şüphesiz bu büyük başarının en önemli faili aşılar. Ancak sadece 2019 yılının sadece ilk üç ayında kızamık vakasına 314 kez rastlanınca, bu vakaların görüldüğü başlıca yerlerden olan New York’un Rockland bölgesinde olağanüstü hal… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Bütün Yağ Hücreleri Aynı Değildir: Bazıları Kalori Yakar!
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Biraz vücut yağına ihtiyacımız vardır ama çok fazla değil; yetişkinliğe ulaştığımızda bu yağlar enerji depolamak için birikir ve istenmeyen yağlı bölgelerimizi oluşturur. Çoğu insan yağ hücrelerinin hepsinin aynı olduğunu düşünür. Aslında, kahverengi ve beyaz üzere iki farklı yağ hücremiz vardır. Görünüşe… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
"Food Porn" ("Yemek Pornosu") Adı Verilen Fotoğraflar İnsanları Neden Büyülüyor?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Her gün dünya çapında 62.000'den fazla yemek fotoğrafı, sosyal medyada "food porn" etiketi ile paylaşılıyor. Bu fotoğraflar, yeme davranışı bozukluklarına ve obezite gibi kronik hastalıklara yol açabilen yüksek kalorili yiyecekleri göz alıcı bir ışıltı ile sunmaktadır. Yemekler için "porno" kelimesinin… Seslendiren: Altay Kenger
Yapay Zeka Sayı Algısı Geliştirip Sayıların Anlamını Öğrenebilir mi?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Bilgisayara kıyasla bir insan, dört kediye, dört elmaya veyahut dört adet kaleme baktığında bunların ortak noktasının soyut bir kavram olan "dört" olduğunu onları saymaya gerek duymadan hemen anlar. Acaba yapay zeka da bir gün böyle bir yeti geliştirebilir mi? İşte Science Advances adlı dergide Andreas… Seslendiren: Altay Kenger
Hayranların Game of Thrones'un Son Sezonundan Nefret Etmesinin Gerçek Nedeni Ne?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Uyarı: Metin içinde Game of Thrones (Taht Oyunları) dizisinin son sezonuna yönelik birtakım bilgiler ("spoiler") bulunmaktadır. Bu yazıda belirtilen görüşler tamamen yazarın kendisine aittir ve Evrim Ağacı'nın görüşlerini yansıtmayabilir.Game of Thrones dizisinin sekizinci ve final sezonu, bugünlerde… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Fototaksi: Bazı Böcekler Neden Işığa Yönelir?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Sinek (Diptera) ve elbise güvesi (Tineola bisselliella) gibi bazı uçan böceklerin ışığa olan ilgilerini fark etmeyeniniz yoktur galiba. Buna karşılık hamam böceği (Blattodea) gibi bazı böcekler de ışıktan kaçma eğilimi gösterirler. Peki aynı Insecta sınıfına dâhil olan bu hayvanların, ışık konusunda… Seslendiren: Altay Kenger
Sibirya'da 40 Bin Yıllık Çok İyi Korunmuş Dev Kurt Fosili Bulundu!
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Kafası vücudundan ayrı şekilde bulunan, keşfedilen ilk tam boyutlu Pleistosen kurdu fosili Kuzey Yakutya'nın Abyisky bölgesinde gün yüzüne çıkarıldı.Bölge sakini Pavel Efimov fosili, 2018 yazında Tirektyakh Nehri kıyısında buldu. Mamut benzeri kürkü ve etkileyici dişleri zarar görmeden günümüze kadar… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Çernobil Faciasından Sonra İnsanlar Neden İyot Hapı Kullandılar?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. 1986 yılında Çernobil Nükleer Santrali'nde gerçekleşen facia gibi, nükleer kazaların yaşanma ihtimali hep vardır. Nükleer kazalarda yayılan radyoaktif maddelerin insanlar üzerindeki zararlı etkileri ise çok fazladır. Bu yüzden önlemler almak gerekir, bu önlemlerden biri de iyot hapı almaktır. Kaza anında… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
2500 Yıllık Dövmelere Sahip Mumya: Sibirya Buz Prensesi
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. 1993 yılının yaz döneminde, Novosibirsk’teki Rus Arkeoloji ve Etnografya Enstitüsü araştırma görevlilerinden olan Natalia Polosmak ve ekibi tarafından, Güney Sibirya’nın erken yaşam alanlarını incelemek adına oluşturulan bir proje kapsamında, günümüzde Özerk Altay Cumhuriyeti’ne ait Ukok Platosu’nda… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Japonya, İlk İnsan-Hayvan Embriyo Deneylerine Onay Verdi!
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Japonya'da kök hücre araştırmacıları insan hücreleri taşıyan hayvan embriyoları geliştirip onları taşıyıcı hayvanlara aktarma deneyleri yapmak için Japon hükumetinden onay ve destek almayı başardı. Bu tür uygulamaların yasağı 2019'un başında kaldırılmıştı ve ilk gelişmeler yaşanmaya başladı.Tokyo Üniversitesi… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Kemanlarda Evrimsel Tasarım: Kemanlarda Neden F Deliği Var? Deliğin Bu Şekli Nasıl Tasarlandı?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Elektronik ses yükselticilerden (amfilerden) önce müzisyenler, seslerini bir topluluk, orkestra ve gürültülü kalabalıklar önünde duyurabilmek için hep yeni ve daha iyi yöntemler geliştirmek zorundaydı. Gitar, çello ve viyola gibi akustik enstrümanların tasarımları, bu problemin çözümü yolunda geliştirilen… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Sperm Yıkama ve PrEP: HIV Pozitif Erkekler Nasıl Güvenle Baba Olabilir?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Geçen yıl, Penn Medicine’de bulaşıcı hastalık uzmanı Dr. Helen Koenig, yaygın olmayan bir doğurganlık sorununu güvenle atlatmak isteyen evli bir çiftle karşılaştı.Adam, HIV pozitifti ama karısı değildi. Bu nedenle aile kurma hayallerine ulaşabilmek için, kadın ve bebeği enfeksiyondan uzak tutma amacıyla… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Tekil Bireylerin Faaliyetleri, Topluluğun Davranışına Genellenebilir mi?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. İktisadi düşünce tarihi geneli itibari ile epistemolojik olarak iki ayrı okula ayrılabilir. Bunlardan ilki "Klasik İktisat Geleneği" olarak nitelendirilen, öncüllüğünü Adam Smith, David Ricardo ve Karl Marx’ın yaptığı, 20. yy’da ise John M. Keynes ve Michal Kalecki gibi isimler başta olmak üzere takip… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Elektrikle Çalışan Arabalar Çevre Kirliliğine Daha Çok Neden Oluyor mu?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Elektrikle çalışan arabalar, ilk kez yollara çıktıkları günden beri bilim insanları ile fosil yakıt endüstrisi arasındaki tartışmaların alevlenmesine neden oldular. Tesla Motors firması da içten yanmalı motorlu (İng.: Internal Combustion Engine) muadillerine oranla her açıdan daha iyi arabaları sunmaya… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Dünya'nın Tasarlanmış İlk Bebekleri!
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. 28 Kasım 2018’de bilim dünyasından gelen bir haber şok etkisi yarattı: Çin'de Jiankui He isimli bir araştırmacı, genleri değiştirilmiş bebekler doğurduklarını ilan etti!He Jiankui, Hong Kong’daki İkinci Uluslararası İnsan Genomu Düzenleme Zirvesi’nde, Çin’de doğmuş olan Lulu ve Nana’nın (ikiz kızlar)… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Yapay Zeka Sanat Üretebilir mi?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Bir resmi gördüğümüzde hangi döneme ait olduğu, nasıl renkler kullanıldığı ya da hangi duyguları anlattığı ve neyi/kimi tasvir ettiğini merak etmekle beraber resmin ait olduğu ressamı da merak ederiz. Ya da bir şarkı dinlediğimizde, kimi zaman melodisine kapılıp içinde kaybolur, kimi zaman da şarkı… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Ördeklerin Korkunç Sırrı: Cinsiyetler Arası Çiftleşme Mücadelesinde Spiral Penisler!
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. 2010’lu yılların başlarında, ABD’nin Connecticut eyaletindeki New Haven kentinde bir akşam yemeği daveti. Dört nezih çift, mum ışıkları, bembeyaz masa örtüleri, kristal kadehler ve mükemmel bir menü ile tam anlamıyla bir ziyafet. Davetliler arasında Yale Üniversitesi’nden kuşbilimci Richard Prum ve… Seslendiren: Ekin Baran Sunar
Makina Öğrenmesi (Yapay Zeka) ile Avcı-Toplayıcı Çocukların Ortak Noktası Ne?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. DeepMind’ın AlphaGo programı, antik bir masa oyunu olan Go'da insan rakibini yendiğinde bu program, yapay zeka alanında büyük bir sıçrama yaratmıştı. AlphaGo önceden yazılmış bir dizi talimat vasıtasıyla değil de pratik ve geri bildirimler yoluyla eğitilmişti. Bu durum, yeni nesil makine öğrenme teknolojileri… Seslendiren: Altay Kenger
Coğrafya Nedir? Coğrafyanın Bilimdeki Yeri Nedir?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Coğrafya denilince zihninizde nasıl bir düşünce oluşmaktadır? Coğrafya, halk arasında bir bölgenin, ülkenin genel özelliklerini öğrenme, başkent adlarını ezberleme ve genel fiziki özelliklerini bilme bilimi olarak anlaşılabilir. Tüm bunlar coğrafya biliminin içinde olmakla birlikte, bu yüzeysel bakış… Seslendiren: Mahmut Serdar Keskin
Erkekler, Cinsel İlişkiye Girdikleri Kadın Sayısını Neden Abartarak Söylüyorlar?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Erkekler genellikle cinsel ilişkiye girdikleri karşı cinsten partnerlerinin sayısını abartarak söylerler, hatta kimi zaman bu sayı, kadınların verdikleri sayının iki katına kadar bile çıkabilir. Bu konuda yapılan bir çalışma, erkeklerin bu abartısının nedeninin toplumsal beklentiler ve erkeklerin "tek… Seslendiren: Su Erk
Bölgesel Coğrafya Nedir? Neye Göre Belirlenir?
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Coğrafi bölge; doğal özellikler (yeryüzü şekilleri, iklim, bitki örtüsü) ile beşerî özellikler (nüfus, kültür, ekonomi) olarak diğer bölgelerden farklılaşan ve kendi içerisinde bütünlük gösteren bir alandır. Deprem bölgesi fay hatlarını esas alırken, dini bölge ise kutsal atfedilen yerlerin bulunduğu… Seslendiren: Mahmut Serdar Keskin
Halk Arasında Anlatılagelen Masallar, Tahmin Ettiğinizden Daha Eski Olabilir!
*
Bu bölüm "Trendyol Talks" hakkında reklam içerir.
*. Birkaç yüzyıl önce, Grimm Kardeşler, Hans Christian Andersen ve Charles Perrault gibi masal yazarları prenseslerin, kötü canavarların, karanlık ormanların, tuhaf büyülerin, birbirlerine kavuşamayan aşıkların büyülü hikayelerini her yerde çocukların masal kitaplarına ve yatak uçlarına taşıdılar.… Seslendiren: Altay Kenger
