Hiçbir Şey Tesadüf Değil
İnsanlık tarihini değiştiren bazı keşifler sanki bir rastlantıymış gibi anlatılır. Halbuki hiçbir şey tesadüf değil. İşte biz de bu yüzden buradayız. Cengiz Çalışkan, nam-ı diğer Bebar Bilim ve Podbee Media'nın beraber hazırladığı bu podcast serisinde bizi bugüne getiren tüm bilimsel, kültürel, toplumsal dönüm noktalarından geçeceğimiz büyük bir yolculuğa çıkıyoruz.
Episodes
İnsan Beyninin Gizli Arşivi
Hatırlamak zihnimizin bize sunduğu bir hediye mi, yoksa bazen taşıması imkansız bir yük mü? Bu bölümde, unutma yetisini kaybetmiş insanların dünyasını aralıyor ve beynin anıları nasıl depoladığını inceliyoruz.
Tüm bölümler ve daha fazlasına Podbee App ve podbeemedia.com'dan ücretsiz bir şekilde ulaşabilirsiniz!
----- Podbee Sunar ------
Bu podcast reklam içermektedir.
Neden Yalan Söylüyorsun?
Yalan söylemek sadece bir ahlaki zayıflık mı, yoksa gelişmiş zeka ve duygu kontrolünün bir kanıtı mı? Bu bölümde, çocuklukta filizlenen yalan söyleme sanatının nasıl çalıştığını keşfediyoruz.
Tüm bölümler ve daha fazlasına Podbee App ve podbeemedia.com'dan ücretsiz bir şekilde ulaşabilirsiniz!
----- Podbee Sunar ------
Bu podcast reklam içermektedir.
Zaman Nasıl Bükülür?
Bazı anlar bitmek bilmezken, nasıl bazen göz açıp kapatıncaya kadar aylar geçmiş gibi oluyor? Bu bölümde, insan bilincinin zamanı bükme yeteneğinin peşine düşüyoruz.
Tüm bölümler ve daha fazlasına Podbee App ve podbeemedia.com'dan ücretsiz bir şekilde ulaşabilirsiniz!
----- Podbee Sunar ------
Bu podcast reklam içermektedir.
Yapay Zeka'nın İlk Kurşunu
Yapay zekanın fişini çekmeye çalışırsanız ne olur? Yapay zeka modellerinin kendilerini kapatmak isteyen insanları manipüle etmeye ve şantaj yapmaya nasıl hazır olduğunu, bir yapay zekanın kendi başına bir insana düzenlediği ilk karakter suikastini inceliyoruz.
Tüm bölümler ve daha fazlasına Podbee App ve podbeemedia.com'dan ücretsiz bir şekilde ulaşabilirsiniz!
----- Podbee Sunar ------
Normal Miyiz?
Sanayi Devrimi bizi nasıl standartlaştırılmış birer makineye dönüştürdü? Bu bölümde, Henry Ford’un seri üretim bantlarından Prusya tipi eğitime, sistemin neden anormale tahammül edemediğini inceliyoruz.
Tüm bölümler ve daha fazlasına Podbee App ve podbeemedia.com'dan ücretsiz bir şekilde ulaşabilirsiniz!
----- Podbee Sunar ------
Bu podcast reklam içermektedir.
Teknoloji Canlanıyor: Biyolojik Bilgisayarlar
Gerçek beyin hücrelerinden oluşan ilk bilgisayarla tanışmaya hazır mısınız? Bu bölümde, makineler ve canlıların arasındaki çizginin bulanıklaştığı, bilim kurguyu andıran gelişmelere göz atıyoruz.
Tüm bölümler ve daha fazlasına Podbee App ve podbeemedia.com'dan ücretsiz bir şekilde ulaşabilirsiniz!
----- Podbee Sunar ------
Bu podcast reklam içermektedir.
Nihilofobi: Kozmik Boşluk Korkusu
İnsan zihni her zaman bir doluluk ve anlam arar; peki ya varlık dediğimiz şey aslında sonsuz ve ebedi bir boşlukta anlık istisnalardan ibaretse? Bu bölümde evrenin büyüklüğü karşısında hissettiğimiz o küçüklük duygusu ve varoluşsal sancıya odaklanıyoruz.
Tüm bölümler ve daha fazlasına Podbee App ve podbeemedia.com'dan ücretsiz bir şekilde ulaşabilirsiniz!
----- Podbee Sunar ------
Bu pod
Ölürken Beynimizde Ne Oluyor?
Yaşam ile ölüm arasındaki o ince çizgide zihnimizden neler geçiyor? Bilimin son yıllarda araştırmaya başladığı ölüm anındaki beyin dalgaları ışığında, hayatın son saniyelerinde yaşanan nörolojik havai fişek gösterisini inceliyoruz.
Tüm bölümler ve daha fazlasına Podbee App ve podbeemedia.com'dan ücretsiz bir şekilde ulaşabilirsiniz!
----- Podbee Sunar ------
Bu podcast reklam içermektedi
Dyatlov Geçidinde Gerçekten Ne Oldu?
Deneyimli dokuz dağcının, eksi 30 derecede yarı çıplak ve ayakkabısız bir şekilde ölüme yürümesine ne sebep olmuş olabilir? Bu bölümde, Sovyetler Birliği'nin en gizemli dosyalarından biri olan Dyatlov Geçidi vakasıyla ilgili teorileri tartışıyoruz.
Tüm bölümler ve daha fazlasına Podbee App ve podbeemedia.com'dan ücretsiz bir şekilde ulaşabilirsiniz!
----- Podbee Sunar ------
Bu podcast r
Kum Tanesindeki Evren
Dünyadaki tüm sahillerdeki kum taneleri mi daha kalabalıktır, yoksa gökyüzündeki yıldızlar mı? Bu bölümde, bir kum tanesi üzerinden neredeyse tamamen boşluktan oluşan atomları bir arada tutan görünmez kuvvetleri keşfediyoruz.
Tüm bölümler ve daha fazlasına Podbee App ve podbeemedia.com'dan ücretsiz bir şekilde ulaşabilirsiniz!
----- Podbee Sunar ------
Bu podcast reklam içermektedir.
Cadı Avları Nasıl Ortaya Çıktı?
Cadı avları sadece geçmişin bir vahşeti mi, yoksa insanlığın değişmeyen bir savunma mekanizması mı? Toplumun belirsizlik ve korku anlarında nasıl korkunç bir akıl tutulmasına sürüklendiğini, tarihin bu karanlık dönemi üzerinden inceliyoruz.
Tüm bölümler ve daha fazlasına Podbee App ve podbeemedia.com'dan ücretsiz bir şekilde ulaşabilirsiniz!
----- Podbee Sunar ------
Bu podcast reklam iç
Grafen: Süper Madde Neden Hâlâ Dünyayı Değiştirmedi?
Teoride her şeyi değiştirebilecek güçte olan grafen, neden laboratuvarlardan çıkıp dünyayı dönüştüremedi? Bu bölümde,
çelikten 200 kat daha güçlü bu maddenin neden hala günlük hayatımızın bir parçası olmadığını sorguluyoruz.
Tüm bölümler ve daha fazlasına Podbee App ve podbeemedia.com'dan ücretsiz bir şekilde ulaşabilirsiniz!
----- Podbee Sunar ------
Bu podcast reklam içermektedir.
Ya Foton Olsaydık?
Doğduğunuz an ölmüş olmak nasıl bir histir? Hiçbir şey deneyimlemeden, hatta zamanı bile yaşamadan sonsuzlukta yol almak ister miydiniz? Bu bölümde, ışığın dünyasına adım atıyoruz.
Tüm bölümler ve daha fazlasına Podbee App ve podbeemedia.com'dan ücretsiz bir şekilde ulaşabilirsiniz!
----- Podbee Sunar ------
Bu podcast reklam içermektedir.
Sahi "Enerji" Nedir?
Enerji dediğimiz şey aslında nedir? Çikolatadan yıldız patlamalarına kadar her şeyi açıklamak için kullandığımız bu kelime, tanıdık olduğu kadar tanımlaması zor bir kavram. Hiçbir Şey Tesadüf Değil’in bu bölümünde enerjinin ne olduğunu, bu konuya ömrünü adayan insanları, ve bu arayışın modern bilimin temellerini nasıl şekillendirdiğini konuşuyoruz.
Tüm bölümler ve daha fazlasına Podbee App ve p
Matrix'te Bir Hata mı? Deja-Vu
Birçoğumuz bu fenomeni daha önce ya duymuş ya da yaşamıştır. Peki bu neden oluyor?
Tüm bölümler ve daha fazlası için podbeemedia.com ve Podbee App’i ziyaret et!
------- Podbee Sunar --------
Bu podcast reklam içermektedir.
İnsanın Ayrıcalık Arayışı
Topluluk tarihinde tamamında insanlar için; itibarın, statünün, tanınırlığın hep önemli bir yeri oldu. Statünün göstergeleri değişse de yeri hiç değişmedi. Peki statünün kendisi nasıl değişti?
Tüm bölümlere ve daha fazlasına podbeemedia.com ve Podbee App üzerinden ücretsiz olarak ulaşabilirsiniz!
-----Podbee Sunar-----
Bu bölüm İş Black reklamı içermektedir.
İş Black ile İş Bankası müş
Cevapsız Sorular
Evren nasıl başladı? Zaman gerçekten akıyor mu, yoksa biz mi öyle algılıyoruz? Yaşam, cansız maddeden nasıl ortaya çıktı? Bu bölümde, bilimin hâlâ kesin cevap veremediği en büyük soruların peşine düşüyoruz. Zamanın doğasından evrenin sonuna kadar; bildiklerimizi, bilmediklerimizi ve insan zihnini genişleten büyüleyici boşluğa bakıyoruz.
Tüm bölümler ve daha fazlası için podbeemedia.com'
Atomu Kim Parçaladı?
Sorunun cevabını Einstein diye almışlığınız kesin vardır. Einstein atomu parçaladı, Einstein atom bombasını icat etti derler. Daha doğrusu öyle zannederler… Ama değil. Peki kim?
Güneşin Kutupları Ters Dönerse?
Güneşin döngüsünün en hareketli dönemlerinden birinin tam ortasındayız.
Tüm bölümler ve daha fazlası için podbeemedia.com'u ziyaret et!
----- Podbee Sunar -------
Bu podcast reklam içermektedir.
Zaman Nedir?
Zaman nedir? Nerede başlar? Nerede biter? Büyük patlamadan önce mesela… Zaman diye bir şey var mıydı? Ya da bir sonu olacak mı zamanın? Daha da önemlisi biz bu soruların cevabını bulsak bile, tam olarak ne işimize yarayacak? Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde insanlığın tarih boyunca yanıt aradığı bu soruya odaklanıyoruz. Zaman kavramına bilimsel bir bakış atıyoruz.
Tüm bölümler ve daha f
Dünyayı Değiştiren Adam: James Clerk Maxwell
Einstein’ın duvarına kimin fotoğrafını astığını biliyor musunuz? Ya da bilim insanlarının öve öve bitiremediği kişinin kim olduğunu? Aslında kendisi çoğu insanın adını bile duymadığı biri. Ama sayesinde bilim dünyasının evrene bakış açısı geri dönülmez bir şekilde değişmişti. Bu kişi kim derseniz; James Clerk Maxwell. Hiçbir Şey Tesadüf Değil’in bu bölümünde Maxwell’in hayatını, yaptığı çalışmalar
Diplomasız Dahi: Michael Faraday
Bugünü ve geleceğimizi şekillendiren her şeyi bir düşünmeye çalışın. İşte tüm bunların fitilini ateşleyen, maddeye, doğaya, ışığa, elektriğe ve manyetizmaya bakış açımızı tamamen değiştiren bir kişi vardı. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde o bilim insanının hikâyesine eşlik ediyoruz. Diplomasız dahi Michael Faraday'in yaşam macerasına tanıklık ediyoruz.
Tüm bölümler ve daha fazlası için
Hayal Kurma Hastalığı: Maladaptive Daydreaming
Hiç izlediğiniz ya da okuduğunuz karakterleri hayal dünyanıza kattınız mı? Ya da, hayallerinizin kontrolden çıktığı ve bir takıntı haline geldiği oldu mu? Daha da ötesi; hayal dünyanızın birer parçası olan olaylar, karakterler veya kurgular gerçek hayatınızın kontrolünü ele almaya başladı mı? Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde; “Uyumsuz Hayal Kurma” olarak adlandırılan durumun sınırlarını, b
1968’den Geleceği Görmek | 2001: A Space Odyssey
"2001: A Space Odyssey" filmi harika bir yapım olduğu kadar, geleceğe dair de çok önemli öngörülerde bulunuyordu. Yönetmen Stanley Kubrick ve yazar Arthur C. Clarke'ın hayata geçirdiği bu anlatı; dünyada çok az insanın bilgisayar hakkında konuştuğu bir dönemde, yapay zekayı merkezine almıştı. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde HAL 9000'in anlattıklarına odaklanıyoruz. 1968'de bilimkurgu düny
Kodak: Efsane Bir Çöküş Hikayesi
Kodak; neredeyse 100 yıl boyunca nesillerin yakından tanıdığı ve tüm anılarını ona borçlu olduğu bir markaydı. Şirketin kurulduğu günden itibaren tek misyonu fotoğraf çekme deneyiminde devrim yaratmaktı. Fakat bu alandaki başarısı, ileride onu felakete sürükleyecek körlüğün başlangıcı olacaktı. Hiçbir Şey Tesadüf Değil’in bu bölümünde, Kodak’ın yükselişten çöküşe uzanan hikayesini inceliyoruz. Değ
Yapay Zekanın İlk Kitle İmha Reçeteleri
Malum, yapay zeka son yılların en çok konuşulan teknolojilerinden birisi. Bu teknoloji temelde ödüllendirme mantığı ile çalışıyor, bu şekilde kendisini geliştiriyor. Peki daha önce kimsenin bilmediği, kitleleri imha edebilecek bir kimyasal bileşim keşfettiğinde onu ödüllendirirseniz ne olur? Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde yapay zeka kullanılarak oluşturulan ilk imha reçetelerinin üzerine
Ne Yaptığınızı Biliyorlar!
Kişisel verilerimizin takip edilmesi ve seçimlerimizin yönlendirilmesi artık görünmez bir mühendisliğin parçası. Özgür iradeyle verdiğimizi sandığımız kararların arkasında ise dev bir veri ekonomisi, algoritmalar ve bizi bizden iyi tanıyan şirketler var. Hiçbir Şey Tesadüf Değil’in bu bölümünde gizlilik ihlallerinin hayatımızı nasıl şekillendirdiğini, bu ekosistemin ne kadar derine indiğini ve tüm
Kapitalizm, Devrimi Nasıl Markalaştırdı?
Coca Cola'nın 1971'de yayınladığı "Hilltop" reklam filmi, koca bir sektörün yaklaşımını değiştirmişti. Asi bir nesil, karşı bir kültür ve tüm siyasi konjonktürün sorgulanması reklam dünyasında da kendine yer buluyordu artık. Ancak zaman içerisinde kapitalizm bu durumu da kendi lehine çevirmişti. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde "Kapitalizm, devrimi nasıl markalaştırdı?" sorusuna yanıt arı
1 Milyar Yıl Sonra Dünyamıza Ne Olacak?
Dünyamız ölüyor. Tabii şimdi hemen değil. Ama bir gün olacak elbet. Tıpkı her hikayenin sonu gibi, onun da sonu gelecek. Levha tektoniği durmuş, kıtalar kilitlenmiş, okyanuslar kurumuş ve yaşam denen olgunun külleri bile kaybolmuş olacak. Ve bu gerçekleştiğinde, biz çoktan kozmik sahneden çekilmiş olacağız. En azından burada, bu kaya parçası üzerinde öyle gözüküyor. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu
Asteroidleri Kazan Kazanır!
Dünya'nın yörüngesinden de geçen bazı küçük kaya parçaları bulunuyor. ve bu kayalar çok değerli bir şeyler saklıyor. Bize büyük servet kazandırabilecek madenler söz konusu. Sadece birkaç sondaj ekipmanı yapıp bu asteroidlere göndereceğiz. Sonra da o asteroidlerin bazılarında bulunan altın, gümüş ya da elmas gibi madenleri kazıp geri getireceğiz. Hepsi bu kadar… Peki ama niye yapmıyoruz bunu? Aster
Çocukluğumuzu Neden Hatırlamıyoruz?
İnsan neye göre hatırlayıp, neye göre unutur? Örneğin, neden hayatımızın ilk birkaç yılını hatırlamıyoruz? Ya da bazı anılar yıllar geçse de ilk günkü kadar canlı kalırken, neden bazıları hiç olmamış gibi siliniyor? Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde hafızaya, hatırladıklarımıza ve unuttuklarımıza doğru bir yolculuğa çıkıyoruz.
Tüm bölümler ve daha fazlası için podbeemedia.com'
Psikoloji Tarihinin En Tartışmalı Meselesi: Little Albert Deneyi
1919'un bir gününde John B. Watson sokakta yürürken köpeklerden aşırı korkan bir çocuk gördü. Bu göründü anında aklına kazınmış, ilerleyen günlerde bazı sorulara dönüşmüştü. "Acaba yeni doğmuş bir bebek, evcil hayvanlardan korkar mı? Böyle bir korku doğuştan var olabilir mi? Yoksa bu korku sonradan mı öğrenilir?" İşte bu sorular bugün yapılsa gerçekleştirenin de, gerçekleşmesine izin verenin de y
Kazara Mucize: Mikrodalga Fırın
Percy Spencer, cebindeki fıstıklı bir atıştırmalık sayesinde birçok evin baş köşesinde yerini almış bir cihaz icat etti: mikrodalga fırın. Peki nasıl oldu da, bu elektromanyetik dalgalar bir anda dünden kalan yemeği ısıttığımız bir cihaza dönüştü? Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde, bilim ile gerçek yaşamın doğrudan kesiştiği bu mucizevi aletin acayip hikayesine beraber bir yolculuk yapıyoru
Kalkın! Mars'a Gidiyoruz!
Elon Musk'ın yirmi yıldır neredeyse tek bir takıntısı var: Mars’a ulaşmak. Son bir yıldır ise, varıldığında ne olacağı konusundaki çalışmalarını hızlandırdı. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde; Musk'ın zihnine ve projelerine bir yolculuk yapıyoruz. Bakalım Musk, çılgın planlarını gerçekleştirebilecek mi? Yoksa bu sadece 21. yüzyılın en büyük bilim kurgu hikayesi olarak mı kalacak?
Tüm b
Üç Milyar İnsanı Kurtaracağınızı Bilseydiniz Ölür Müydünüz?
Üç milyar insanı kurtaracağınızı bilseydiniz ölür müydünüz? Ya da milyarlarca insanın hayatını kurtarmak için masum bir insanı öldürmek zorunda kalsaydınız yapar mıydınız? Hiçbir Şey Tesadüf Değil’in bu bölümünde zor ahlaki kararları verme süreçlerimizi, farklı felsefi bakış açılarına göre inceliyoruz.
Tüm bölümler ve daha fazlası için podbeemedia.com'u ziyaret et!
----- Podbee Sunar
Nazilerin Gizli Projesi - Sonnengewehr
İkinci Dünya Savaşı'nın karanlık günlerinde, Almanya'nın Hillersleben kasabasında, Nazi rejiminin en gizli ve tehlikeli silah araştırma merkezlerinden biri saklanıyordu. İçeride 150 mühendis ve fizikçi, günün her saati durmaksızın çalışıyordu. Peki, bu bilim insanları neyin peşindeydi? Bu gizli üssün duvarları ardında ne saklanıyordu? Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde, Nazilerin araştırma m
İlk Işığın Öyküsü
Bugün gökyüzüne baktığımızda ışıklar, yıldızlar her yerde. Oysa bu manzara, evrenin yolculuğunun yalnızca küçük bir kesiti. Peki, bu görkemli şölen nasıl başladı? Yıldızlardan önce evrende neler vardı? İşte bu bölümde, evrenin karanlıktan ışığa uzanan hikayesini birlikte keşfedeceğiz.
Tüm bölümler ve daha fazlası için podbeemedia.com'u ziyaret et!
----- Podbee Sunar -------
Bu podcast
Kalabalıkta Kaybolan Sorumluluk: Seyirci Kalma Etkisi
İnsanlar trajik bir olay karşısında yardım edebilecek durumdayken, neden harekete geçmeyi seçmiyor? “Seyirci Kalma Etkisi” aslında bize ne anlatıyor? Kitty Genovese’in hikâyesinden Rosa Parks’ın direnişine uzanan bu bölümde, küçük bir kıvılcımın nasıl büyük dönüşümler başlatabileceğini keşfediyoruz.
Tüm bölümler ve daha fazlası için podbeemedia.com'u ziyaret et!
----- Podbee Sun
Borderline Kişilik Bozukluğu
Borderline Kişilik Bozukluğu; bir gün zirvede, ertesi gün dipte yaşanan duyguların, tutarsız bağların ve içten içe kemiren boşluk hissinin olduğu bir deneyim. Çoğu zaman anlaşılmayan veya yanlış etiketlenen bu tablo, gerçekte çok daha derin bir hikâye barındırıyor. Peki sınırda olmak, aslında bize ne söylüyor?
Tüm bölümler ve daha fazlası için podbeemedia.com'u ziyaret et!
----- Pod
Yaşam Mucizesi Nasıl Başladı?
4,5 milyar yıl öncesine gidiyoruz; her şeyin karanlık olduğu, gökyüzünü ateşin ve taşların doldurduğu zamana. Havanın içi yanık taş kokusuyla doluydu. Sanki gökten hiç bitmeyen bir yağmur yağıyor ama bu yağmur damlalardan değil, ateşten, külden ve çığlık gibi yankılanan çarpışmalardan oluşuyordu. Peki, böylesine yanan ve parçalanan bir dünyadan nasıl oldu da yaşam doğdu?
Tüm bölümler ve da
Bir Video Oyunun İçinde Olabilir miyiz?
Felaketler, yangınlar, pandemi, savaşlar… Bir sürü acı, yığınla sorun… Tüm bunlar bizi derin sorgulamalara da itiyor elbette. Teknolojik gelişmelerle birlikte bu sorgulamalar da form değiştirdi tabii ki. Artık yaşadığımız hayatın bir video oyun tasarımcısı tarafından yaratıldığını düşünenler de var. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde biz de aynı sorgulamayı yapıyoruz. Fizikten felsefeye, bil
Bir İnsanı Anlamakla Başlar Her Şey: Zihin Teorisi
Bir insanın kendimizden farklı düşünebileceğini anlamakla başlar her şey. Bu kulağa yapması çok kolay bir şey gibi gözükse de, aslında hepimizin sıklıkla ihmal ettiği bir davranış. Fakat çözümsüz de değil. Hemen hemen her insanda bulunan zihin kuramı becerisi çıkıyor bu noktada karşımıza. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde, zihin teorisi meselesini inceliyoruz. Sally - Anne Deneyi üzerinden
Sen de Herkes Gibisin: Asch Deneyi
Herhangi bir durumda, toplum ya da bir grup içinde kendinizi nasıl görürsünüz? Uyumlu musunuzdur, yoksa asi mi? İnsanları takip eden bir takipçi mi, yoksa normları yıkan bir karşı çıkan mı? Birçok insan kendisini bir aykırı olarak tanımlar, fakat durum pek de öyle değil. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde insanın topluluk içindeki davranışsal reflekslerine odaklanıyoruz. Asch Deneyi üzerinde
Haritalar Zihinlerimizi de Çizer
Bir kağıt parçası, algılama şeklimizi nasıl değiştirebilir? Söz konusu haritalar olduğunda bu soruya verebileceğimiz cevabın ucu bucağı yok. Dünya'nın coğrafi okumasını yaptığımız bu araçların çok büyük bir kısmı, esasında gerçeği yansıtmıyor. Haritalar siyasi bir kararı ya da stratejik bir aracı temsil ediyor aslında. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in 100'üncü bölümünde adımızın hakkını verip, haritala
Maviyi Kim İcat Etti?
Kafanızı göğe kaldırın ya da bakışlarınızı denize çevirin. Derin, iç açan bir mavilik görürsünüz. Fakat bu bir zamanlar "şarap koyusu" ya da yalnızca "parlak ve geniş" gibi sıfatlarla tanımlanıyordu. Mavi diye bir kelime, hatta böyle bir renk yoktu. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde bir rengin keşif hikayesine tanık oluyoruz. Mavinin zaman içindeki sosyolojik yerini ve bugün ifade ettikleri
Rastlantının İstatistiği: Sayılar Gerçeği Anlatır mı?
İnsan zihni büyük sayılarla başa çıkmakta iyi değildir pek. Garip ve ender rastlanan olaylarla karşılaştığında, hemen anlam yüklemeye başlar. Tesadüf der kimi zaman. Bazen kader, bazen mucize diye tanımlar bu tür durumları. Fakat çoğu zaman bu mucizeler, yeterince tekrar eden sistemlerde, kaçınılmaz olan şeylerdir aslında. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde, sırtımızı istatistik bilimine day
Sessiz Bir Devrimin Hikâyesi: Kahve
Bir çekirdek dünya tarihinin seyrini değiştirdi... Lafa böyle girince, karşınızdakilerin afallaması, hatta sizinle alay etmesi epey olası bir durum. Fakat söz konusu çekirdek kahve olduğunda, işin rengi de değişiyor. Bu çekirdekten elde edilen bir içecek, yüzyıllar içerisinde farklı anlamlar kazanmıştı. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde o hikâyenin izini sürüyoruz. Bugün modern insanın kiml
Hayatınıza Kaç İnsan Sığar?
İnsanın garip bir yanı var… Sevdiği herkesi yanında istiyor. Ama işte bir noktada ilişkilerimiz tıkanmaya başlıyor. İşte bu durum bir soruyu çıkarıyor ortaya: Hayatımıza kaç insan sığar? Cevap vermesi epey zor bir soru gibi gelebilir bu, fakat aslında bilimsel bir açıklaması var. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde Robin Dunbar'ın beyin ve sosyal ilişkiler bağlantısı kurduğu çalışmaları, sosy
Almanya’nın Nükleer Hatası
Bugün dünyada nükleer enerji karşıtı bir hareket varsa, büyük ölçüde Almanya'ya borçluyuz. Özellikle Çernobil patlamasının ardından nükleer meselesi, ülkede büyük bir endişe sebebi olmuştu. Öyle ki Almanya'da büyüyen anti-nükleer hareket, ülkenin geleceğini de şekillendiren bir politikaya dönüştü. Almanya'nın sıfır nükleer enerji politikası, yakın döneme kadar epey de başarılıydı aslında. Fakat bu
Çernobil’in İsimsiz Kahramanları
İnsanlığın, hatta canlı yaşamın tamamının bir kısmı 1986'da yok olmak üzereydi. 26 Nisan'da gerçekleşen nükleer bir felaket, Avrupa Kıtası'nın yok oluşla burun buruna gelmesine de neden olmuştu. Ama işte, üç kahraman canları pahasına bu felaketin önüne geçmişti. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde Çernobil Patlaması'nda yaşananları hatırlıyoruz. Bu patlamanın katastrofik bir krize dönüşmesini
Fiziğin Kayıp 9 Saniyesi: Ayna Evrenler
Aynı odada sizin başka bir versiyonunuzla karşılaşsanız ne düşünürdünüz? Ya da yaşadığımız evrenle aynı frekansta başka bir evren olsa... Bu bir bilimkurgu fantezisi gibi gelse de bu, yani Ayna Evrenler'in gerçek olma ihtimali epey yüksek. Böyle düşünmemizin sebebi de, evrenimizdeki 9 saniyelik bir eksiklik aslında. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde o 9 saniyenin peşine düşüyoruz. Ayna Evre
Kayıp Kıta Atlantis'in İzinde
Kayıp kıta Atlantis... İnsanlığın cevabını en merak ettiği gizemlerden birisi bu. Gerçekten var mıydı bu kara parçası? Sahiden de anlatıldığı gibi ileri bir medeniyet yaşamış mıydı bu adada? Daha da önemlisi, okyanusların derinliklerinde bir yerde gizleniyor olabilir miydi bu kadim şehir? Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde Platon'un bir diyaloğuyla insanlık tarihine giren Atlantis mitini inc
Dünya’nın İçinden Geçmek: Yerçekimi Treni
Dünya'nın bir ucundan, diğer ucuna bir delik açtığınızı düşünün. Ve bu tünelden yüksek hızda hareket eden bir trenin geçtiğini düşünün. Koca bir gezegenin iki uzak noktası arasında sadece 42 dakikada seyahat edebildiğinizi hayal edin. Trafiğin olmadığı bir Dünya ihtimali, ne güzel değil mi? Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde, Yerçekimi Treni isimli düşünce deneyini inceliyoruz. 17'inci yılda
Fiziğin Cevaplayamadığı Sorular
Bilim sürekli soru sormayı gerektiren bir alan. Verdiğimiz cevaplar, bulduğumuz çözümler asla bir son anlamı taşımıyor. Bilakis yeni sorunları ve soruları da beraberinde getiriyor. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde o soruların izinden gidiyoruz. Fiziğin uzun zamandır cevabını aradığı, fakat bir türlü yanıtını bulamadığı bazı temel soruları analiz ediyoruz.
Tüm bölümler ve daha fazlası
Bilime Ne Kadar Güvenebiliriz?
Şüphe birçok durumda insanı hayatta tutan, onu doğru bilgiyle kavuşturan bir dürtü. Fakat söz konusu şüphe olduğunda bir denge de tutturmak gerekiyor. Neyden, ne zaman, nasıl, nereye kadar ve ne düzeyde şüphe duymamız gerektiğini doğru saptamalıyız. Mesela bilim... Ondan ne kadar, hangi düzeyde şüphelenmemiz gerekir? Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde bilimin güvenilirliğini sorguluyoruz. Bu
Sizi Neyin Öldüreceğini Bilmek İster miydiniz?
Tıptaki gelişmeler sayesinde artık milyonlarca hayat kurtuluyor. İnsanın yaşam kalitesini dramatik bir ölçüde arttıran birçok gelişme yaşanıyor bu alanda. Fakat bazı rahatsızlıklarda zaman en önemli şey. İşte zamana meydan okuyabilmek için birçok yeni şey deniyor bilim insanları. Ve bazıları bir insanın gelecekte hangi hastalıklara yakalanabileceğini öngören bazı çalışmalar yürütüyor. Hiçbir Şey T
Ana Dili Unutmak
Malum yabancı dil, hepimizin sıkıştığı konulardan birisi. Öğrenmek bir dert, öğrendikten sonra onu unutmamak başka bir dert. Peki ya söz konusu ana diliniz olsa... Zamanla Türkçeyi unuttuğunuzu bir düşünsenize. İşte bu farklı seviyelerde gerçekleşmesi mümkün bir durum. Bir insan gerçekten de ana dilini kısmi bir şekilde unutabiliyor. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde insan beyninin gizemler
Demirden Devler ve Nasır Tutan Eller: 1 Mayıs
İnsanlığın çok büyük bir kısmı elleri nasırlı, alnı terli bir yaşamın içinde doğdu. Çalışmaktan başka şansı olmayanların dünyasında hayata geldi birçoğumuz. Ve bu gezegen esasında onların alın teriyle, harcadığı emekle dönüyor. Ama ne gariptir ki hakkında en az konuşulan da bu insanlar. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde, 1 Mayıs İşçi Bayramı’nı kutlarken, o insanları konuşacağız. İşçi sınıf
Psikanalizin İlk Hastası: Anne O.
Psikologlar veya psikiyatristler bir konferansta veya bir akademik çalışmada bulgularından bahsederken, gizlilik anlaşmaları gereğiyle danışanlarının isimlerini hiç kullanmazlar. Genelde Jane Doe ya da John Doe gibi takma isimler sar ederler. İşte Anne O. da o isimlerden birisiydi. Fakat bu isim, psikoloji tarihinin yeniden yazılmasında aracı olmuştu. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde Anne
Hiçbir Şeyden Zevk Alamamak: Anhedoni
Ne yediğiniz yemeğin, ne içtiğiniz kahvenin, ne de biriyle ettiğiniz sohbetten bir tat alamamak…Hiçbir şeyin zevk vermemesi. Derin bir duygusuzluk hali. Hissizlik… Hemen hemen hepimiz zaman zaman böyle hissederiz. Fakat bu duygu durumunun ileri safhalarında çok tehlikeli bir süreç karşılıyor bizi. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde o safha, yani anhedoni üzerine konuşuyoruz. Bu psikolojik pr
Dünya’ya En Çok Zarar Veren Mucit: Thomas Midgley
İnsanlık 20. yüzyılla birlikte inanılmaz bir ilerleme kaydetmişti. Bu ilerlemenin şahikalarından biriyse otomobillerdi elbette. Ancak bu araçlarda bir tür yakıt problemi gözüküyordu. Bir türlü otomobil motorları istenilen verimi sağlayamıyordu. Thomas Midgley isimli bir kimyager bu sorunu çözmek için yola koyulmuş, hatta başarıya da ulaşmıştı. Ancak bu başarısı onu tarihin en sevilmeyen mucidi yap
Son Perde | Albert Einstein’ın Hikayesi - Bölüm: 4
Albert Einstein, Genel Görelilik'i yazmış, hemen ardından bu teorisini gözleme dayalı bir şekilde kanıtlamıştı. Evrenin şifrelerini çözecek bir noktaya gelmişti artık. Kağıt üzerindeki tüm tahminleri evrende sıfır sapmayla karşılık buluyordu. Tüm gözler onun üzerindeydi. Ama o bunlarla da yetinmeyecekti. Kendince son bir misyonu daha vardı... Bilimin kutsal kasesini, yani Her Şeyin Teorisini bulma
“Hayatımın En Mutlu Düşüncesi” | Albert Einstein’ın Hikayesi - Bölüm: 3
Bir fikrin sadece aklınıza gelmesinden dahi mutluluk duyduğunuz oldu mu hiç? İşte Albert Einstein "Hayatımın en mutlu düşüncesi" dediği o keşfi yaptığı an tam olarak böyle hissediyordu. Asansörlerden yola çıkan basit bir düşünce deneyi, uzay - zamanın bükülmesi teorisine kadar varacaktı. İnsanlığın cevapsız kaldığı birçok sorunun yanıtını veren Genel Görelilik Teorisi'ne giden yolun başlangıç nokt
Tanrı’nın Düşünce Biçimini Anlamak | Albert Einstein’ın Hikayesi - Bölüm: 2
Her şey bir kıvılcıma başlar. İnsanın zihninde yanan bir kıvılcım, kocaman bir yangına dönebilir. Kimi zaman bu yangın öyle bir büyür ki tüm zihinlere yayılır. Kimse, hatta Dünya bile eskisi gibi değildir artık. Albert Einstein’ın da zihninde basit bir düşünce deneyi yakmıştı bu kıvılcımı. Bu yangın öyle büyümüştü ki birçok yeni sayfa açtı insanlık tarihinde. Ve bu destanın ilk sayfasında Özel Gör
Bir Dâhinin Şafağı | Albert Einstein’ın Hikayesi - Bölüm: 1
Bir çocuk düşünün. Babasının armağan ettiği bir pusulayla başlayan macerası, ışık hızında düşünce deneylerine, özel göreliliğe ve kütle çekim teorisine kadar uzanmıştı.Tüm bu hikayenin sonunda, Her Şeyin Teorisi’ni yazabilmek için uğraştı durdu.
Hiçbir Şey Tesadüf Değil’de beklediğimiz zaman geldi. Mart ayında yayınlayacağımız bölümleri çok özel bir isim için rezerve ediyoruz. Dört bölüm boyunc
Beyaz Tavşan'ın Gizemi: Alice Harikalar Diyarında Sendromu
Lewis Caroll bundan tam 160 yıl önce, "Alice Harikalar Diyarında" isimli tuhaf bir kitap yazmıştı. Küçülen ya da büyüyen, nesnelerin ve dünyanın boyutlarının sürekli değiştiği bir evren anlatmıştı hepimize. Çoğumuz bu kitabı hayal gücünün muhteşem bir ürünü sandık. Oysa Carroll, kendi yaşadığı bir deneyimi anlatıyordu insanlığa bu hikayede. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde, Lewis Caroll'un
Duyguların Korkutucu Uçları: Bipolar Bozukluk
Çok, ama çok mutlu olduğunuzu düşünün. Öyle ki, hiçbir şey içinizdeki coşkuyu söndüremiyor, özgüveninizi düşürmüyor... Fakat bu öforinin aniden kesildiğini ve birden dibe battığınızı hayal edin. Gökkuşağına hayran hayran bakarken, tüm renklerin aniden solması gibi bir şey bu. Aslında bu bipolar bozukluğa sahip bir insanın yaşadıklarının örneği. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde, bir insanın
Silikon Tanrıları | Bilgisayarların Hikayesi - Bölüm 2
Konu bilgisayarların tarihi olduğunda hep bir en birinci kimdi rekabetinin ortasında buluyoruz kendimizi. Fakat bu kavgaların dışında birbiriyle daha iyisini yapmak için rekabet eden devler de var. Ki esas farkı yaratanlar da onlar oluyor. Onlar sayesinde “bir tıkla” tüm dünya parmaklarımızın ucunda artık. Bilgisayarların tarihinin ikinci bölümünde, o bir “tıka” nasıl geldiğimiz üzerine konuşacağı
Demirden Devler | Bilgisayarların Hikayesi - Bölüm 1
Bilgisayar... Tüm dünyayı baştan aşağı değiştiren bir icat. Belki de tarihin en önemli kesiflerinde biri. Fakat bu devrim bir anda olmadı elbette. Basit bir hesap yapma aracından, yapay zekaya kadar uzanan bu serüven, insanlığın kendini aşma çabasının da hikayesiydi aslında. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'de bu teknolojik devrimin arka planına odaklanıyoruz. İki bölümden oluşacak mini bu mini serinin il
2200 Yıllık Bilgisayar: Antikitera Mekanizması
Dalgıç Elias Stadiatis, bir kış günü Ege Denizi'nin derinliklerinde çok önemli bir şey keşfetmişti. Antik bir Roma gemisinin kalıntısından çıkan bir parçaydı bu. Fakat ilk bakışta bunun sıradan bir parça olduğunu düşünmüştü insanlar. Oysa ki bu küçük metal parça, insanlık tarihinin en büyük gizemlerinden birini barındıran, binlerce yıllık bir sırı saklıyordu. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümün
Dünya’nın Dibine Yolculuk: Mariana Çukur'unun Keşfi
21 Aralık 1872'de İngiliz gemisi HMS Challenger, daha önce kimsenin cesaret edemediği bir görev için demir almıştı. Dünyanın etrafında uzun bir yolculuğa çıkan gemi mürettebatının zor bir görevi vardı: Okyanusların derinliğini ölçmek. 3,5 yıl süren çalışmaların sonucunda mürettebat, yaklaşık 11 km derinliğindeki Mariana Çukuru'nu keşfettiler. Fakat orada ne olduğunu da merak ediyordu tüm dünya. Bu
Zeka Neydi?
Zeka... Bizi diğer canlılardan ayıran en önemli özelliğimiz olduğunu düşünürüz, değil mi? Fakat teknolojik gelişmelerle birlikte bu avantajımızı da kaybediyor gibiyiz. Peki ama zeka dediğimiz şey nedir ki? Ne olabilir bu özelliğin genel tanımı? Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde Hans Zimmer'ın müzikal dehasından ilham alarak, "Zeka nedir?" sorusuna yanıt arıyoruz. Tanımları yeniden yazabilme
Dünyayı Kurtaran Adam: Stanislav Petrov
26 Eylül 1983, gece yarısı. Soğuk Savaş döneminin en gergin zamanları. İşte o gece dünyanın kaderini etkileyecek bir olay yaşanmıştı. Moskova yakınlarındaki bir askeri tesiste yankılanan kırmızı alarm sesleri, korkunç bir nükleer savaşın sinyallerini veriyordu. Protokol çok netti: “Üst komutaya haber ver. Karşı saldırıyı başlat.” Ancak monitörlerin başındaki Teğmen Stanislav Petrov içgüdülerini di
Bölünmüş Beyinle Yaşamak
Beyni anlamak. İnsanlığın en büyük cevap arayışlarından birisi bu. Öyle ki, cevabı bulmak için denemediğimiz yöntem, geliştirmediğimiz bir teknoloji kalmadı. Ancak 1961'de yapılmış bir ameliyat, beyne dair çok önemli bulgular elde etmemize öncü olmuştu. Canlı bir insanın beynini ikiye bölerek, bu enteresan organın çalışma sistemine dair birçok bulgu elde etmiştik. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bö
Yellowstone Patlarsa Ne Olur?
Bir sabah uyandığınızda Dünya'nın en tehlikeli volkanik yapılarından Yellowstone’un patladığı haberini adlığınızı bir düşünün. Dünya’nın neresinde olursanız olun bu tüm insanlık için çok iyi bir haber olmazdı tabii ki... Böyle bir felaketin yol açabileceği şeyler üzerine konuşacağız Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde. Doğanın yanında ne kadar küçük olduğumuzu, volkanik faaliyetler üzerinden
"Hepimiz İsa'yız": Üç Mesih Deneyi
Dr. Milton Rokeach, 1955'te okuduğu bir makaleden esinlenerek bir deney tasarlamıştı. Aynı sanrıları gören hastaları bir araya getirirse, onları tedavi edip edemeyeceğinin cevabını öğrenmek istiyordu. Bunun için kendisini İsa zanneden üç akıl hastasıyla uzun süren bir deney gerçekleştirmişti. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde Dr. Milton'ın, Üç Mesih Deneyi'ni inceleyeceğiz. Psikiyatri dünya
Neden Ölüyoruz?
Antik çağlardan bu yana insanlığını en büyük arzusu ölümsüz olmak. En azından doğal nedenlerle ölmekten kurtulmanın yollarını bulabilmek çoğu insanın hayalini süsleyen bir durum. Hemen hemen herkesin aklındaysa aynı soru var: Yaşlanmayı durdurmak, mümkün mü? Fakat ölüm, doğal döngünün önemli ve hatta gerekli de bir parçası. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde neden yaşlandığımızı ve öldüğümüz
Ölümü Aldatmak: Kriyojenik Uyku
Ölümsüzlük ya da yüzlerce yıl yaşamak... İnsanın en büyük hayali, bilim kurgunun en sevdiği konulardan birisidir bu. Hatta uzak bir gelecekte yeniden canlanabilmek uğruna bedenini donduranlar dahi var... Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde, insanlığın ölümsüzlük tutkusunu odağımıza alıyoruz. Ölüme karşı koymayı hedefleyen kriyojenik uykunun gelecek vadeden bir yöntem mi, yoksa bir umut ticare
İnternetin Karanlık Yüzü: Dark Web
İnternetin günümüzdeki halini 30 yıl önce birilerine göstersek vereceği tepkiyi bir düşünsenize. Akla hayale sığmayacak şekilde insanları, kurumları, bildiğiniz tüm dünyayı birbirine bağladık internetle. Fakat onun asıl gücünü, derinliğini ve en önemlisi de barındırdığı bilgi miktarını gözden kaçırıyor, asıl potansiyelini göz ardı ediyoruz çoğu zaman. Hiçbir Şey Tesadüf Değil'in bu bölümünde, inte
Ya İlk Medeniyet Biz Değilsek: Silurian Hipotezi
İnsanlık bugün yeryüzünden silinse ve yarım milyar yıl sonra bir yerlerde yeniden doğup şöyle çevresine baksa; bizden kalan bir iğne ucu büyüklüğünde iz bile göremezdi. Ne o devasa anıtlar, ne göğü delen binalarımız, ne de tüm endüstriyel başyapıtlarımız… Çoktan silinmiş olurduk. Ama bu bilgi çok ama çok ilginç bir soruyu doğuruyor. Eğer durum buysa, biz Dünya’daki ilk medeniyet olmayabilir miyiz
